Nếu Barcelona làm mưa làm gió với “Tiki-taka” thì Atlético là đại diện cho lối đá pressing. Đến người Thái cũng tự hào về lối chơi “Tik Tok” của họ, thì ở cách đó hơn chục nghìn km, Quỷ đỏ thành Manchester đang loay hoay với “Chuqua-Chula”, lối đá họ lựa chọn trong mùa giải năm nay sau khi rũ bỏ “Taca-dada” vang bóng một thời.
• Chuqua-Chula là gì?
Thuật ngữ này không mang tính quốc tế như “Tiki-taka” hay “Tik tok”, nó là viết tắt của một từ thuần Việt và tất nhiên, được sản sinh ra bởi người Việt.
“Tiki-Taka” là sự kết hợp giữa chuyền bóng (tiqui) và chạy nhanh (taca). Lối chơi này đòi hỏi những đường chuyền chuẩn xác ở cự ly ngắn cùng những pha ban bật tốc độ cao giữa các cầu thủ. Còn “Chuqua-Chula” của M.U mang ý nghĩa đơn giản hơn nhiều, đó là sự kết hợp của Chuyền qua – Chuyền lại. Việc của các cầu thủ là giữ bóng thật chắc, rồi chuyền chính xác cho đồng đội, có thể chuyền lên, hoặc cũng có thể chuyền về sân nhà. Điểm chung duy nhất giữa hai lối chơi này có lẽ là khả năng và thời lượng kiểm soát bóng vượt trội so với đối thủ. Nhưng nếu như Tiki-Taka được đánh giá ở một đẳng cấp cao thì Chuqua-Chula lại nhận được nhiều tiếng la ó hơn là khen ngợi.
• Chuqua-Chula: Hiệu quả hay không?
Ở mỗi lối chơi đều có điểm cộng, điểm trừ riêng. “Tiki-Taka” tưởng chừng như hoàn hảo nhưng cũng sẽ gặp nhiều khó khăn nếu như phải đối đầu một đội bóng thiên về thể lực và lối chơi áp sát. Chuqua-Chula không đòi hỏi phải nhanh gọn chớp nhoáng như Tiki-taka nhưng những đường chuyền phải đa dạng hơn, cự ly xa hơn và chuẩn xác hơn.
Dù hứng chịu nhiều chỉ trích nhưng không thể lờ đi những “thành tích” mà lối chơi Chuqua-Chula đem lại cho Quỷ đỏ. Họ đứng đầu về khả năng kiểm soát bóng với trung bình 60.3% mỗi trận, hiếm lắm mới có đội nào đối đầu mà ngang ngửa về tỉ lệ cầm bóng với M.U chứ đừng mơ đến việc vượt qua họ. Về tỉ lệ chuyền bóng chính xác, M.U cũng chỉ chịu thua Arsenal vài phần trăm ít ỏi.
Nếu ai đã theo dõi Louis Van Gaal từ thời HLV người Hà Lan còn dẫn dắt những CLB hàng đầu như Barcelona hay Bayern Munich, sẽ không quá bất ngờ với triết lý và chiến thuật này. Van Gaal thích hình mẫu các cầu thủ chơi đa năng, không ngại di chuyển, và quan trọng hơn là phải thích ứng được với vị trí và sơ đồ do ông sắp xếp. Một tài năng lớn như Rivaldo, thời còn thi đấu cho Barcelona đã không khỏi bức xúc khi “Tulip thép” muốn đày ải anh ở vị trí tiền vệ cánh trong khi cầu thủ Brazil luôn nghĩ mình sẽ chỉ phát huy được hết khả năng khi được đá ở trung tâm.
Kết cục là Rivaldo không còn là cầu thủ được Van Gaal ưa dùng dù anh là một trong những chân sút ghi nhiều bàn thắng nhất cho chủ sân Camp Nou lúc bấy giờ. Tuy nhiên nhìn vào những thành tích dẫn dắt CLB của Louis Van Gaal trước đây, người hâm mộ sẽ phải nhớ đến một câu nói ý nghĩa: “Trước khi kết thúc, hãy nghĩ đến lý do ta bắt đầu”.
Lối chơi của M.U nếu nói là thiếu hiệu quả thì cũng không đúng, vì M.U hiện đang xếp thứ 4 trong BXH và chỉ cách đội đứng đầu bảng đúng một trận thắng. Thêm nữa, họ là đội phòng ngự tốt nhất khi chỉ để lọt lưới 10 bàn sau 15 trận. 60% các trận M.U giữ sạch lưới, một con số mà bất kỳ đội bóng theo lối chơi phòng ngự kiên cố cũng phải ao ước.
Tuy nhiên phòng ngự tốt chưa chắc kết quả cuối cùng đã tốt. M.U dù có cố gắng đến đâu cũng chẳng thể “lấy thủ bù công”. Van Gaal thì chễm chệ vươn lên đầu BXH các HLV Manchester United có số trận hòa không bàn thắng nhiều nhất, Man United cũng đang là đội bóng có số đường chuyền về nhiều nhất với 3149 đường chuyền.
Cổ động viên Quỷ đỏ nhớ lắm cái thời hào hứng chứng kiến “ban bật như M.U”, hồi hộp trước “Fergie time” với các bàn thắng đỉnh cao ở những phút bù giờ. Giờ đây cứ mỗi cuối tuần, Mancunians lại phải chứng kiến những pha bóng chuyền qua chuyền lại nhàm chán, những pha tấn công thiếu đường nét, dễ bị đối phương bắt bài. Cùng với đó là những cú sút “vô hại” từ các tiền đạo và tiền vệ công.
Tuần vừa qua M.U đã chính thức bị loại khỏi UEFA Champions League, nói cách khác, mục tiêu lớn nhất của M.U lúc này là vô địch Premier League. Nhưng mục tiêu đó, nghe sao mà khó, mà xa vời thế, dù cách biệt của M.U với đội đứng đầu không lớn. Nhưng hãy nhìn cách Leicester City chơi bóng, Man City cầm bóng hay Arsenal tấn công, M.U sẽ thấy mình còn quá nhiều “điểm phải khắc phục” trong mùa giải này.
Bất ngờ hơn, đội đầu bảng Leicester City là đội sở hữu thời lượng kiểm soát bóng thấp thứ 3 giải Ngoại hạng, họ chỉ nhỉnh hơn 2 đội West Brom và Sunderland. Không chỉ có vậy, tỉ lệ chuyền chính xác của Bầy cáo còn… thấp nhất trong 20 đội. Thật kì lạ là đội quân của Claudio Ranieri đang dẫn đầu. Đơn giản vì thay cho việc chuyền qua lại như M.U, họ chọn lối chơi phản công nhanh với những đường chuyền theo trục dọc, lấy điểm tựa là Mahrez và mũi nhọn trên hàng công là chân sút đi vào lịch sử, Jamie Vardy.
Vậy xét về kết quả trên BXH ở thời điểm hiện tại, Leicester City và lối chơi đơn giản của họ đang thành công hơn so với Chuqua-Chula của Man United. Thực tế thì, trong 6 mùa giải vừa qua (không tính Chelsea vô địch mùa trước) thì điểm chung của các đội bóng vô địch Ngoại hạng Anh đều là: Tổng số bàn thắng nhiều nhất trong 20 đội. Thế mà lúc này, Man United đang ở tốp… ghi bàn ít nhất giải. Vậy cơ hội vô địch nào cho M.U, khi cứ cố “lấy thủ bù công” như vậy?
• Giải pháp,
1. Bổ sung thêm tiền đạo
Nếu vẫn trung thành với lối chơi Chuqua-Chula, điều M.U cần làm đầu tiên là bổ sung nhân lực phù hợp với lối chơi này. Trong 2 mùa giải vừa qua, số tiền chuyển nhượng mà M.U đổ vào thị trường không hề nhỏ, nhưng thiếu… vẫn cứ là thiếu. Họ cần một chân sút chủ lực thực sự, một sát thủ trong vòng cấm, thay vì một Wayne Rooney đã luống tuổi hay Anthony Martial hoạt động quá rộng như bây giờ.
Nếu như thời Sir Alex Ferguson, hàng tấn công của M.U luôn nổ súng trung bình 2 bàn 1 trận thì thời nay, con số đó chỉ là 1,29 – thấp nhất trong suốt kỷ nguyên Premier League. Thomas Muller, Robert Lewandowski và thậm chí là… Cristiano Ronaldo là những phương án giải quyết tình thế tốt nhất lúc này, dù giá trị chuyển nhượng của những cái tên trên thậm chí có thể lên tới hàng trăm Euros.
2. Thay đổi chiến thuật
Mùa giải trước CĐV M.U la ó vì độ “nguy hiểm” của sơ đồ 3-5-2 mà HLV Van Gaal hay áp dụng. Nhưng đến năm nay, fan Quỷ đỏ thà được sống trong cảm giác nguy hiểm ấy một lần nữa còn hơn cứ “vật vờ an toàn” như hiện tại.
Trước viễn cảnh các trung vệ và hậu vệ cánh đều dính chấn thương, người nặng, người nhẹ, thậm chí đội phó Smalling cũng không thể đi đấu. Man United có quá ít sự lựa chọn cho hàng thủ, và biết đâu, 3-5-2 sẽ là biện pháp hữu hiệu nhất trong tình cảnh đáng thương này.
Nếu không muốn mạo hiểm với 3-5-2, Man United vẫn có thể tiếp tục thi đấu biến hóa với đội hình 4-2-3-1. Đội hình này đảm bảo được cự li giữa các cầu thủ, dễ dàng chuyển hóa từ phòng ngự sang tấn công. Tuy nhiên, vì có đến 5 tiền vệ hỗ trợ phía sau nên tiền đạo cắm trong đội hình thực sự phải là một chân sút nhạy bén với những cú dứt diểm hoàn hảo – một cá nhân mà M.U thực sự thiếu trong thời điểm hiện tại.
3. Thay đổi HLV
Không ai muốn thay HLV khi mùa giải chỉ mới bắt đầu được 1/3. Tuy nhiên, nếu vẫn giữ khư khư triết lý không ai hiểu nổi của mình, Van Gaal phải chấp nhận nguy cơ bị đào thải. Sức chịu đựng của ban liên đoàn và cổ động viên là có hạn, nhất là khi M.U mang trên mình một bề dày thành tích đáng ngưỡng mộ
Ở thời điểm hiện tại, ít có HLV nào “dám” nhận dẫn dắt M.U dù đây là đội bóng có lượng người hâm mộ đông đảo nhất thế giới. Những cái tên mà người hâm mộ Quỷ đỏ từng ao ước về SVĐ Old Trafford đều đang hạnh phúc với CLB chủ quản, Pep Guardiola vẫn đang bay cao với Bayern Munich tại cả Bundesliga và Champions League, Jurgen Klopp máu lửa cùng Liverpool và ngay cả Diego Simone cũng vừa kí hợp đồng mới với Alético Madrid. Những cái tên khả dĩ lúc này sẽ là Carlo Ancelotti đang thất nghiệp và một Mourinho đang chới với kéo con tàu đắm Chelsea.
Đáng buồn là những sự giải pháp này chỉ mang tính thời thế, vì từ trước tới giờ Manchester United luôn muốn tìm một HLV tài năng và trung thành với CLB, như cái cách mà Sir Alex Ferguson đã làm và thành công.
Tạm kết,
Không rõ lối chơi Chuqua-Chula sẽ tiếp tục được M.U áp dụng trong bao lâu. Nhưng trước những đối thủ “yếu” như Bournemouth, Norwich City, Stoke… nếu như tiếp tục chuyền không hiệu quả, hòa không bàn thắng như các vòng vừa rồi, chắc chắn những CĐV lâu năm nhất cũng sẽ tỏ ra chán nản với một M.U bạc nhược như vậy.
Lúc này, CĐV M.U thèm khát được chứng kiến cảnh HLV Louis Van Gaal chạy ra đường biên, “quát tháo” và lên dây cót tinh thần Quỷ đỏ. Như cái cách Louis Van Gaal từng máu lửa cùng Ajax, người đàn ông mặc Vest ấy đã sẵn sàng nhảy lên tung cước để phản đối trọng tài, bảo vệ các cầu thủ của mình và luôn chọn lấy lối chơi “bóng đá tổng lực” làm chủ đạo, mạnh mẽ như những người Hà Lan bay vậy.
Ngọc Gemmine (Trên Đường Pitch)