"Ngay từ những năm Việt Nam bị cấm vận, nhiều cựu binh Mỹ đã vượt qua nhiều rào cản tìm đến Việt Nam vì sự kính trọng, nể phục người phụ nữ đã từng bám vành đai trắng Củ Chi đánh Mỹ. Thời chiến tranh, những người lính Mỹ ấy từng được một tên chiêu hồi kể về nữ du kích Võ Thị Mô. Họ rung cảm, ngưỡng mộ vì chất nhân hậu của đối thủ mà họ tìm diệt bằng đủ loại vũ khí quy mô, hiện đại, tàn khốc nhất. Họ đã hủy diệt tất cả, biến Củ Chi thành đất trắng nhưng họ không hủy diệt được lòng nhân hậu, phần nữ tính cao đẹp của những người phụ nữ Việt Nam.
Sau chiến tranh, họ tìm được chị Võ Thị Mô ở Tây Ninh. Họ hỏi chuyện xưa, chị Mô kể. Nhưng họ nói: “Còn một chuyện chị chưa kể. Đó là chuyện chị không bắn những người Mỹ khi họ đang khóc...”. Chị Mô giật mình và chị đã bật khóc. Ai cũng biết trong chiến tranh, diệt được 3 lính Mỹ sẽ được phong danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, 6 lính là dũng sĩ cấp 2 và 11 lính là dũng sĩ cấp ưu tú. Nữ du kích Võ Thị Mô năm ấy là dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú. Khắp Củ Chi nở rộ phong trào nở hoa dũng sĩ. Vậy mà chị Võ Thị Mô đã không bắn những người lính Mỹ đang trong tầm ngắm của chị, bởi những người lính Mỹ ấy còn rất trẻ. Họ đang chụm nhau đọc thơ gia đình, xem ảnh vợ con, người yêu.
Và những người lính Mỹ ấy thay vì đi tìm những tên cộng sản dưới chiến hào đã trốn vào một góc, òa khóc nức nở. Người du kích bám theo chị, cùng tìm diệt những tên Mỹ thúc giục nhưng chị đã gạt nòng súng sang một bên. Anh ta ngạc nhiên khi nhìn thấy gương mặt người nữ du kích gan lì, nổi tiếng dũng cảm ràn rụa nước mắt. Trong cuộc họp chi bộ, chị mạnh mẽ giải thích: “Tôi không thể bắn những người lính Mỹ khi họ trở về với chất con người nhất”.
Câu chuyện ấy chị giấu biệt. Nhưng những người lính Mỹ nghe kể, từng biết về chị đã không quên. Họ tìm mọi cách để gặp mặt người nữ du kích từng bám địa đạo đánh giặc, từng bị Mỹ treo giá cái đầu hàng triệu đồng không hề biết sợ bom đạn Mỹ nhưng đã òa khóc nức nở khi con cóc chị nuôi dưới chiến hào bị giết thịt, mà trong đáy lòng chị xem như người bạn cùng chia sẻ những khoảnh khắc khốc liệt của chiến tranh.
Sau chuyến đi ấy, John Penycate và Tom Mangold đã viết quyển Hầm Củ Chi (THE TUNNELS OF CU CHI). Năm 1985, NXB Hodder và Stougton ở London và NXB Albin Michel ở Paris lần lượt ra mắt độc giả câu chuyện khó tin về cuộc chiến tranh trong lòng đất ở Việt Nam.
Quyển sách có sức tác động mãnh liệt, để rồi 2 năm sau, một đoàn làm phim người Mỹ đã đến Củ Chi làm phim về chị Võ Thị Mô cùng những người đã từng bám địa đạo chiến đấu. Biết hoàn cảnh khó khăn của chị, một người Mỹ hỏi: “Chị cần gì, nhà, xe, phương tiện sản xuất... Chúng tôi sẽ giúp đỡ chị”. Nhưng thật bất ngờ, chị nói: “Tôi không cần gì, chỉ mong sao đồng bào tôi được sống trong hòa bình, đất nước tôi không bị ai xâm lược”. Cả hội trường hoan hô. Những người Mỹ sửng sốt. Và thêm một lần, họ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam."
Theo Vietnam war